I le mae’a ona faatauto ai o le Loia Sili a le Malo le afioga Mauga Precious Chang i se vaiaso e le’i mamao atu, ua aumai se finagalo o le komisi o galuega a le malo le P.S.C. e ala i se faamatalaga faalaua’itele ua faamanino ai mo le silafia e le atunuu aemaise i latou o loo fesiligia le filifiliga o le Loia Sili.
𝐀𝐢𝐚𝐢𝐠𝐚 𝐅𝐚𝐚𝐥𝐞-𝐅𝐚𝐚𝐯𝐚𝐞
O le tofiga o le Loia Sili o loo pulea faaletulafono i lalo o le Matāupu 41(1) o le Faavae o le Malo Tuto’atasi o Samoa 1960 (Faavae), o loo aiaia ai e faapea:
“O le a tofia e le Ao o le Malo se Loia Sili, e faia i luga o le fautuaga a le Palemia, o ia lea o le a avea o se tagata ua na maua le tulaga agavaa e fai ai ma faamasino o le Faamasinoga Sili.”
I lalo o le Matāupu 41(1), o le matāfaioi mo le fautuaina o le Ao o le Malo i le tofiaina o le Loia Sili e fitoitonu lea i le Afioga i le Palemia. O le tapulaa o agavaa e pei ona manino i le Faavae, e tatau i le tagata o le a filifilia e avea ma Loia Sili ona agavaa e avea ma Faamasino o le Faamasinoga Maualuga – o lona uiga, o se tagata sa galue o se Loia i Samoa poo se isi atunuu mo le lē itiiti ifo i le sefulu (10) tausaga. E leai ni tapulaa poo ni taualumaga faaopoopo e faatonuina i lalo o le Faavae mo lenei tofiga.
𝐅𝐚𝐚𝐬𝐚𝐥𝐚𝐥𝐚𝐮𝐢𝐧𝐚 𝐅𝐚𝐚𝐥𝐚𝐮𝐚’𝐢𝐭𝐞𝐥𝐞 𝐨 𝐥𝐞 𝐓𝐨𝐟𝐢𝐠𝐚
Talu ai ona o le tausisia o faiga taualoa mo pulega lelei, manino, ma faiga talafeagai, sa a’e ai se tofa ina ia faasalalauina faalaua’itele le avanoa. I luga o le faatonuga a le Afioga i le Palemia, na faafoe ai e le Komisi le faasalalauina faalaua’itele o le avanoa e tusa ma le Ta’iala ma faiga masani e faaaogā i tofiga o Ofisa Sili o Pulega a le Malo.
Sa faasalalauina faalaua’itele le avanoa e ala i le Pepa Faasalalau a le Komisi (Faasalalauga Faapitoa 20) i luga o le upega tafa’ilagi a le Komisi (www.psc.gov.ws) ma faasoa faalaua’itele i luga o auala o fesoota’iga faaonaponei. Sa tatala le avanoa mo tusi talosaga mo le umi e luasefulu (20) aso faigaluega, mai le aso 11 o Tesema 2025 e oo atu i le aso 23 Ianuari 2026. Sa manino i le faasalalauga le aiaiga mo talosaga e tuai pe lē atoatoa faamatalaga o le a lē mafai ona taliaina.
𝐓𝐚𝐥𝐨𝐬𝐚𝐠𝐚 𝐦𝐚 𝐈𝐥𝐨𝐢𝐥𝐨𝐠𝐚
E tolu (3) talosaga na taulimaina e le Komisi ina ua faagata ma tapunia le tuuina mai o talosaga. I le iloiloga o talosaga e tusa o tapulaa sa faamautū i le faasalalauga, sa faamautū ai e to’atasi (1) le Sui talosaga na faamalieina atoatoa aiaiga sa faasalalau ai le avanoa.
E tusa ai ma le matāfaioi faafoefoe a le Komisi, na tuuina atu ai le taunuuga o le iloiloga i le Afioga i le Palemia ma le Kapeneta e lagolago ai le Palemia i le faatinoina o lana matāfaioi faufautua faale-faavae i lalo o le Matāupu 41(1) o le Faavae o le Malo Tuto’atasi o Samoa 1960.
E tusa ai ma aiaiga o le Faavae, sa fautuaina ai e le Afioga i le Palemia le Ao o le Malo, ma o le tofiaina o 𝐌𝐚𝐮𝐠𝐚 𝐏𝐫𝐞𝐜𝐢𝐨𝐮𝐬 𝐂𝐡𝐚𝐧𝐠 e avea ma Loia Sili, sa faia e le Ao o le Malo e tusa ai ma le Matāupu 41(1) o le Faavae.
𝐓𝐮𝐭𝐨’𝐚𝐭𝐚𝐬𝐢 𝐨 𝐌𝐚𝐭𝐚𝐟𝐚𝐢𝐨𝐢
E tāua foi ona faamanino, sa faavaeina le Ofisa o le Loia Sili e avea o se ofisa tuto’atasi faale-faavae talu mai le tausaga 2013. E lē o pulea le Ofisa o le Loia Sili i lalo o le Tulafono o Galuega a le Malo 2004. O loo faafoefoe ma pulea i lalo o le Faavae ma le Tulafono o le Ofisa o le Loia Sili 2013, ma e tuto’atasi mai le Komisi o Galuega. E le faatulafonoina ona faaaogā ta’iala mo le filifilia o tagata faigaluega i Matāgaluega a le Malo, mo le tofiaina o le Loia Sili poo se isi tagata faigaluega i totonu o lea Ofisa.
O le matāfaioi a le Komisi sa faatino mo le faasalalauina o le avanoa sa faia e lagolago ai le naunauta’iga ma le faai’uga a le Malo ina ia faaaogāina auala manino mo le faasalalau faalaua’itele o le avanoa. Peita’i o loo manino ma mautū le pule faitalia e faatino ai nei tofiga e tusa o le Faavae.
𝐔𝐩𝐮 𝐅𝐚𝐚𝐢’𝐮
O le tofiaina o Mauga Precious Chang e avea ma Loia Sili a Samoa sa faatinoina e tusa o le Matāupu 41(1) o le Faavae o Samoa faapea le faavaa faaletulafono o loo pulea ai le Ofisa o le Loia Sili.
E faatumauina le tausisia e le Komisi o Galuega o agatausili ma ta’iala faavae e aofia ai pulega manino, mafai ona tali atu, pulega lelei faapea le agavaa tutusa i auaunaga uma a le Malo, faatasi ai ma le faatāua o tulafono faavae ma le tuto’atasi o isi Ofisa a le Malo ua faaavaeina i lalo o Tulafono autū.










































































































