Search

Ina pepese Aleluia ua fanau le tupu! Ua lata mai le aso e faamanatu ai le fanau mai o Iesu, lo tatou Alii Faaola. Le pepe o le Kerisimasi. Amata nei loa le taumafaiga, e faagata i le aso 20 o Tesema. O le a faia le se’i i le aso lava lena i le 10 i le taeao. (faitau manino aiaiga)

The Matai Medical Research Team Photo: Matai Medical Research / SUPPLIED

Amana’ia se polokalame toefuata’i na tuufaatasia e Maori mo ē na aafia i le ‘aisa

O se matāti’a le maua ai o faamatalaga i le amata ona amana’ia ma taga’i tagata mai atunuu i fafo i le polokalame toefuata’ina na tuufaatasia e tagata Maori mo ē na aafia olaga i le ‘aisa o le methamphetamine. 

O lenei polokalame toefuata’i ua ta’ua o le He Haerenga ki te Whakaora, e faatautaia e le Mātai Medical Reserach ma o lenei polokalame o loo tuufaatasia ai sa’ili’iliga faasaienisi faapea le poto ma le malamalamaga o tagata Maori (mātauranga Māori), o taumafaiga e fesoasoani atu i tagata na aafia o latou ola i fuālaau faasāina.

O taumafaiga ina ia sui ma toe fuata’i olaga o i latou nei ua aafia i le ‘aisa o le methamphetamine.

Faamanino o lea polokalame e faaaogāina ai le masini faaneionapo o le MRI imaging, psychometric testing ma cognitive assessments – o tulaga o sa’ili’iliga i le fai’ai tulou.

Faaalia o le tasi lea o vaega e taga’i ai i aafiaga o le fai’ai, ma le taunuuga i le taimi mulimuli ane i tulaga o loo iai tagata ma a latou taumafaiga i le iai i le polokalame.

Ma ua ta’ua o le tasi lea o itu ua matua’i faaosofia ai le naunauta’iga o sui auai.

Faaalia e se tasi o tagata su’esu’e sinia – Senior Research Associate Wendy Mohi, o le tulaga manuia o lenei polokalame e āfua mai i le faaopoopo ai o tu ma aga faa-Maori faapea malamalamaga faa-Maori i le galuega faasaienisi. 

O le tuufaatasia ai o ia vaega e lua, faaalia e lē gata ina fesoasoani ai i tagata i lo latou soifua mālōlōina, ae o lo latou faalogona o mafaufauga lelei ma le mafutaga ma aiga.

I ripoti mai le national wastewater mai leoleo, na māua ai le oo atu i le 34.7 kilokalama o le ‘aisa o le methamphetamine o loo maitauina o loo tagofia ma faaaogāina i totonu o le vaiaso i itu eseese o Niu Sila, aemaise lava i nai masina mulimuli o le tausaga 2025, ma o tagata Maori lava o loo matua’i aafia ai.

Faamanino foi e le ‘ausu’esu’e o le polokalame to’atele o i latou o loo auai o ni tagata ua faamaonia lo latou aafia i le ADHD, ma i le faasolo ai o sa’ili’iliga o loo manino ai, o le to’atele o tagata ua leva ona o latou faaaogāina le meth, o nisi na taumafai e tali atu i ni aafiaga o le faama’i o le ADHD e aunoa ma lo latou iloa o loo latou maua i lea ma’i.

Ta’ua e ta’ita’i o le polokalame, e māfua ona lē manuia taumafaiga ona e lē o mafai ona galulue faatasi ma Maori poo le iai foi o ni polokalame fesoasoani alualu mamao i le mae’a ai o galuega toefuata’i poo le rehabilitation. 

Faamauina i sa’ili’iliga ma su’esu’ega, o le to’atele o tagata auai i lenei polokalame ua vaaia le suiga ma ua faatumauina ai foi le iai o i latou i tulaga lelei, ma ua molimauina foi le manuia o fesoota’iga ma aiga faapea mafutaga ma le to’atele. 

Faaopoopo mai foi sui na tuufaatasia lenei polokalame o le He Haerenga ki te Whakaora, o le manuia o lenei polokalame o se pine faamau lea o le tāua o le faigāpaaga i lalo o le feagaiga o le Tiriti o Waitangi, ma mea e mafai ona ausia i lalo o lea feagaiga, aemaise o le molimauina ai o le amata amana’ia i tulaga faavaomalo o lenei metotia ma taunuuga ua maua mai ai.

Puna o Faamatalaga: https://www.rnz.co.nz/news/national/595290/maori-led-meth-recovery-model-in-gisborne-drawing-global-attention

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Tala sili ona faitaulia

Keep uptodate with Radio Samoa activity & promotion

* indicates required